Του Άρη Στυλιανού
Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ
Κάθε νέα χρονιά που ξεκινά συνοδεύεται από την ελπίδα για κάτι καλύτερο. Όμως η οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση της πατρίδας μας δυστυχώς δεν επιτρέπει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για το 2026 που μόλις άρχισε. Το έτος που διανύουμε θα είναι σίγουρα προεκλογικό, πολύ πιθανόν και εκλογικό. Τούτο σημαίνει ότι η κυβέρνηση της ΝΔ θα προσπαθήσει να «τα δώσει όλα» για να εξασφαλίσει μια τρίτη τετραετία, κάτι που ωστόσο φαντάζει πολύ δύσκολο αυτή τη στιγμή.
Στην πραγματικότητα, το κυβερνητικό σύστημα εξουσίας βρίσκεται σε αποδρομή και παρουσιάζεται καθημερινά ολοένα πιο αδύναμο. Αυτό το σύστημα, που για πέντε χρόνια στηριζόταν σε μια πολυσυλλεκτική συναίνεση, έχει έρθει πλέον αντιμέτωπο με ευρεία κοινωνική απονομιμοποίηση και με γενικευμένη λαϊκή δυσαρέσκεια. Το ποσοστό πρόθεσης ψήφου υπέρ της ΝΔ στις δημοσκοπήσεις φαίνεται να έχει υψηλότερο «ταβάνι» το 25%. Ασφαλώς, προς το παρόν υφίσταται η αδυναμία της πολιτικής αντιπολίτευσης, αλλά καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να σταθεί (όπως δείχνουν και οι δυναμικές κινητοποιήσεις των αγροτών) όταν έχει απέναντί της τη λαϊκή αποδοκιμασία.
Αποδοκιμασία που γιγαντώνεται εξαιτίας της πρωτοφανούς ακρίβειας (κυρίως στα τρόφιμα, στα είδη πρώτης ανάγκης και στην ενέργεια), της γενικευμένης διαφθοράς (σκάνδαλα ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπών), αλλά και της εξοργιστικής συγκάλυψης και παραγραφής κάθε κυβερνητικής ευθύνης για όλα τα σκάνδαλα και για τα Τέμπη.
Τα δεδομένα αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα πως οι πολιτικές εξελίξεις κατά το 2026 θα είναι ραγδαίες, αρχίζοντας από τη δημιουργία νέων πολιτικών κομμάτων ή σχηματισμών. Ένα κόμμα Σαμαρά δεν μοιάζει πια και τόσο πιθανό ενδεχόμενο, ενώ το μεγάλο ερωτηματικό αφορά τις αποφάσεις του στενού κύκλου ανθρώπων που επηρεάζουν την κυρία Καρυστιανού.
Σε κάθε περίπτωση, ο παράγοντας που μπορεί να αλλάξει ριζικά το πολιτικό σκηνικό ακούει στο όνομα Αλέξης Τσίπρας. Ο πρώην πρωθυπουργός, μετά τη γενναία κίνηση να παραιτηθεί από βουλευτής, δημοσίευσε την «Ιθάκη» του πετυχαίνοντας ρεκόρ πωλήσεων και ενδιαφέροντος. Στις παρουσιάσεις του βιβλίου, με τις ομιλίες του, κατέστησε σαφές ότι σκοπεύει να επανέλθει στον ενεργό πολιτικό στίβο. Το πότε ακριβώς και με ποιον τρόπο παραμένουν άδηλα, ωστόσο μπορούμε εύλογα να σκεφτούμε ότι αυτό θα συμβεί σύντομα.
Το ειδικό βάρος και η προσωπικότητα του Τσίπρα μπορεί να είναι ο καταλύτης, ώστε να διαμορφωθούν οι όροι μιας ουσιαστικής αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού και μιας ισχυρής έκφρασης της δημοκρατικής παράταξης, ως εναλλακτική στη σημερινή εξουσία, με τη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου εναλλακτικού σχεδίου διακυβέρνησης. Για μια δίκαιη κοινωνία σε ένα σύγχρονο κράτος, που θα έχει στρατηγικό σχέδιο, θα στηρίζει υποδομές και θα μεριμνά για την ασφάλεια, την ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Το μεγάλο στοίχημα που καλείται να κερδίσει η κατακερματισμένη αριστερή και προοδευτική αντιπολίτευση είναι η επίτευξη μιας πολιτικής συμμαχίας, η οποία να περιλαμβάνει όλες τις δυνάμεις που θέλουν να συμβάλουν σε προγραμματική συμφωνία για τη δημιουργία μιας εκλογικής συμπόρευσης, ως αντίπαλο δέος στη δεξιά και την ακροδεξιά, με ορίζοντα τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική” στις 3/1/2025