Στον Βαγγέλη Παπαντώνη
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Αριστερά και συνολικά ο προοδευτικός χώρος αναζητούν νέο πολιτικό βηματισμό, ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία επιχειρεί να αφήσει πίσω του την εσωστρέφεια και τις απώλειες του προηγούμενου διαστήματος και να επιστρέψει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης με αιχμή το πρόγραμμά του. Ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος και βουλευτής Νότιου Τομέα Αθηνών, Νίκος Παππάς, μιλά στην «Π» για την επόμενη ημέρα του ΣΥΡΙΖΑ, τις σχέσεις με τις υπόλοιπες δυνάμεις της Κεντροαριστεράς και το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, ενώ χαράζει τις «κόκκινες γραμμές» για μια ενδεχόμενη μετεκλογική συνεργασία.
Ο κ. Παππάς παραδέχεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε «μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο», υποστηρίζει ωστόσο ότι το κόμμα «απέδειξε ότι είναι γερό σκαρί» και δηλώνει ότι ο στόχος είναι ένας ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ στη νέα Βουλή, ικανός να επηρεάσει τους συσχετισμούς και την πορεία μιας προοδευτικής κυβέρνησης. Την ίδια ώρα, στέλνει σαφές μήνυμα προς το ΠΑΣΟΚ και το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα ότι οι συνεργασίες δεν μπορούν να υπάρξουν «σε προγραμματικό κενό», ενώ αναδεικνύει ως βασικό πεδίο αντιπαράθεσης τη 13η σύνταξη, τη δημόσια ΔΕΗ, τη φορολόγηση των υπερκερδών και τη στεγαστική πολιτική.
Με φόντο τις εκλογές του 2027, ο γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί, παράλληλα, να αποδομήσει το κυβερνητικό επιχείρημα περί περιορισμένου δημοσιονομικού χώρου, υποστηρίζοντας ότι τα 2,2 δισ. ευρώ που επικαλείται η κυβέρνηση δεν αποτελούν το δημοσιονομικό αλλά το «πολιτικό ταβάνι» της Νέας Δημοκρατίας. Και ενώ ο προοδευτικός χώρος παραμένει κατακερματισμένος, ο Νίκος Παππάς περιγράφει τον ΣΥΡΙΖΑ ως δύναμη που θέλει να είναι παρούσα στην επόμενη ημέρα, όχι ως συμπλήρωμα μιας εκλογικής συνεργασίας, αλλά με συγκεκριμένες πολιτικές και προγραμματικές προϋποθέσεις.
Το φετινό καλοκαίρι ήταν ιδιαίτερα δύσκολο για τον ΣΥΡΙΖΑ, με εσωκομματικές αναταράξεις, αποχωρήσεις και έντονη συζήτηση γύρω από το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα. Κοιτώντας σήμερα πίσω, θεωρείτε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε πολύτιμο πολιτικό χρόνο; Και ποιο είναι το βασικό λάθος που δεν πρέπει να επαναληφθεί μέχρι τις επόμενες εκλογές;
Περάσαμε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Ο κόσμος της Αριστεράς και ο προοδευτικός κόσμος ταλαιπωρήθηκαν, το κόμμα υπέστη σοβαρές απώλειες.
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία απέδειξε, όμως, ότι είναι γερό σκαρί. Η ανασυγκρότηση προχωρά, το μοντέλο της συλλογικής ηγεσίας λειτουργεί και έχουμε ξαναμπεί στη δημόσια συζήτηση με παρεμβάσεις, πολιτική και πρόγραμμα. Χωρίς τον ΣΥΡΙΖΑ θα συζητούσε σήμερα κάποιος για τη 13η σύνταξη, τον 13ο μισθό, τον μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα και φάρμακα, τον δημόσιο έλεγχο στη ΔΕΗ, τα ΕΛΠΕ και μία τράπεζα, για έναν ΕΦΚΑ που θα παρεμβαίνει μαζί με την Αναπτυξιακή Τράπεζα στο ιδιωτικό χρέος και τη στεγαστική κρίση, για την ανάγκη να θωρακιστεί η δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση ή για το αν πράγματι υπάρχει δυνατότητα να διευρύνουμε τον δημοσιονομικό χώρο;
Το λάθος που δεν πρέπει να επαναλάβουμε είναι να επιτρέψουμε ξανά στην εσωτερική συζήτηση να υποκαταστήσει την πολιτική. Πρέπει να ξανασυνδεθούμε με τους αριστερούς και προοδευτικούς πολίτες, με καθαρές θέσεις για το εισόδημα, την ακρίβεια, τη στέγη, την ενέργεια, τις τράπεζες και τα δημόσια αγαθά.
Έχετε μιλήσει για πολιτική και προγραμματική αυτονομία του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ταυτόχρονα για την ανάγκη εκλογικών συνεργασιών στον προοδευτικό χώρο. Τελικά, με ποιο σχήμα θα κατέβει ο ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές; Θα είναι αυτόνομος, θα αποτελέσει τον κορμό μιας ευρύτερης συμμαχίας ή παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο ενός ενιαίου ψηφοδελτίου της Κεντροαριστεράς;
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία θα είναι παρών στις εκλογές με τις θέσεις, το πρόγραμμα και την πολιτική του ταυτότητα. Δεν πρόκειται να βάλουμε το κόμμα μας στο ψυγείο περιμένοντας μήπως προκύψει κάποια συνεργασία.
Ταυτόχρονα, οι συνεργασίες είναι στο DNA μας. Πιστεύουμε ότι για να υπάρξει προοδευτική διακυβέρνηση χρειάζεται σύγκλιση δυνάμεων από την Αριστερά μέχρι το προοδευτικό Κέντρο. Αλλά οι συνεργασίες δεν γίνονται σε προγραμματικό κενό. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, ο ΣΥΡΙΖΑ να συμμετάσχει σε μια συζήτηση ενδεχόμενης συνεργασίας και να μην αναγνωρίζεται από τους «αντισυμβαλλόμενους» η ανάγκη επαναφοράς της 13ης σύνταξης ή της ΔΕΗ υπό δημόσιο έλεγχο.
Άρα, ισχυρός ΣΥΡΙΖΑ και είσοδός του στη Βουλή, ώστε να σφραγίσει με το πρόγραμμα της σύγχρονης Αριστεράς την πορεία μιας προοδευτικής κυβέρνησης. Δεν αναζητούμε συγκολλήσεις χωρίς πολιτικό περιεχόμενο.
Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο και η δημιουργία ενός νέου φορέα αλλάζουν τα δεδομένα στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Εσείς ποια είναι η μεγαλύτερη πολιτική σας διαφωνία σήμερα με τον πρώην πρωθυπουργό; Και εάν μετά τις εκλογές οι αριθμοί επιβάλουν συνεργασία, ποιος θα είναι ο κοινός προγραμματικός και πολιτικός τόπος στον οποίο θα μπορούσατε να συναντηθείτε;
Είναι σαφές ότι υπάρχει μια ευδιάκριτη προγραμματική μετατόπιση του Αλέξη Τσίπρα σε σχέση με θέσεις που υπερασπιζόμασταν όλοι μαζί στον ΣΥΡΙΖΑ. Στη δημοκρατία οι άνθρωποι μπορούν να αλλάζουν απόψεις. Αλλά οι πολιτικές διαφορές πρέπει να συζητιούνται επί συγκεκριμένων επιλογών.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έδωσε τη 13η σύνταξη το 2019, σε πολύ δυσκολότερες δημοσιονομικές συνθήκες. Είχαμε τη ΔΕΗ υπό δημόσιο έλεγχο, το Δημόσιο είχε ισχυρή παρουσία στα ΕΛΠΕ και περίπου 40% στην Εθνική Τράπεζα. Αν γίνονταν τότε, πώς δεν μπορούν να γίνουν σήμερα; Εμείς επιμένουμε στο πρόγραμμα και στις θέσεις μας.
Αν μετά τις εκλογές υπάρχουν δυνατότητες συνεργασίας, η συζήτηση θα γίνει πάνω στο πρόγραμμα της σύγχρονης Αριστεράς.
Στη ΔΕΘ ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε ένα πρόγραμμα περίπου 5 δισ. ευρώ, με 13η σύνταξη, 13ο μισθό στο Δημόσιο, μειώσεις ΦΠΑ και ΕΦΚ και φορολόγηση των υπερκερδών τραπεζών και ενεργειακών επιχειρήσεων. Ποιο είναι το πλήρες δημοσιονομικό κόστος αυτών των μέτρων, από πού θα βρεθούν τα χρήματα;
Το πρόγραμμά μας είναι κοστολογημένο περίπου στα 5 δισ. ευρώ ετησίως, όπως είπατε και εσείς. Περίπου τα μισά καλύπτονται από την αξιοποίηση των πλεονασμάτων και τα υπόλοιπα από διακριτά μέτρα εσόδων, όπως η φορολόγηση υπερκερδών που καταγράφουν τράπεζες, διυλιστήρια και ενεργειακές επιχειρήσεις και η δικαιότερη φορολόγηση των πολύ υψηλών εισοδημάτων από μερίσματα.
Και εδώ πρέπει να τελειώνουμε με ένα κυβερνητικό ψέμα. Ο δημοσιονομικός κανόνας δεν είναι ένα απαράβατο ταβάνι μεικτών δαπανών. Μετρά τις καθαρές δαπάνες και έχει συγκεκριμένες ευελιξίες.
Να το πούμε απλά. Αν μια κυβέρνηση αποφασίσει, για παράδειγμα, να φορολογήσει τα υπερκέρδη των τραπεζών και εισπράξει ένα συγκεκριμένο ποσό, μπορεί να χρησιμοποιήσει αντίστοιχου ύψους ποσό για πρόσθετες πολιτικές χωρίς να προσκρούει στον «κόφτη». Αυτά είναι τα DRM, τα διακριτά μέτρα εσόδων.
Υπάρχουν, επίσης, οι λεγόμενες one-off δαπάνες. Δηλαδή δαπάνες που γίνονται μία φορά και δεν δημιουργούν μόνιμη υποχρέωση για τα επόμενα χρόνια. Και αυτές μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αξιοποιηθούν χωρίς να επιβαρύνουν το όριο των καθαρών δαπανών με τον τρόπο που ισχυρίζεται η κυβέρνηση.
Και δεν τα ανακαλύψαμε εμείς αυτά. Η Ισπανία αξιοποίησε one-off δαπάνες ύψους 0,9% του ΑΕΠ της και η Ολλανδία 0,7%. Αντίστοιχα, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιρλανδία δημιούργησαν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο 0,5% του ΑΕΠ τους μέσω διακριτών μέτρων εσόδων και η Σλοβακία 0,7%. Οι προϋπολογισμοί τους εγκρίθηκαν κανονικά.
Τα 2,2 δισ. ευρώ που παρουσιάζει η κυβέρνηση δεν είναι, λοιπόν, το δημοσιονομικό ταβάνι της χώρας. Είναι το πολιτικό ταβάνι της Ν.Δ. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν οι δυνατότητες. Υπάρχουν. Το ερώτημα είναι ποιος πληρώνει και ποιος ωφελείται.
Καλούμε το ΠΑΣΟΚ και το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, να μην «αγοράζουν» το κυβερνητικό ψέμα περί του «κόφτη». Και να μη σχεδιάζουν την πολιτική τους στο στενό «κουστούμι» που έχει ράψει το Μέγαρο Μαξίμου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετήσει τις εκλογές στην άνοιξη του 2027 και η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό προβάδισμα, την ώρα που η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη. Ποιος είναι ο ρεαλιστικός εκλογικός στόχος του ΣΥΡΙΖΑ; Θέλετε απλώς την επιστροφή του κόμματος σε ισχυρή κοινοβουλευτική θέση ή διεκδικείτε να είστε ο κορμός της επόμενης κυβέρνησης συνεργασίας; Και ποιο αποτέλεσμα θα θεωρούσατε προσωπικά επιτυχία;
Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία θα είναι στη Βουλή και θα είναι ενισχυμένος. Ο στόχος μας είναι μια ισχυρή πολιτική και κοινοβουλευτική παρουσία που θα αλλάξει τον πολιτικό χάρτη και τους σημερινούς συσχετισμούς και θα καταστήσει εφικτή μια διαφορετική, προοδευτική πορεία για τη χώρα.
Δεν υποτιμούμε τις δυσκολίες ούτε τις δημοσκοπήσεις. Αλλά οι εκλογές δεν έχουν γίνει. Και ήδη βλέπουμε ότι, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ καταθέτει καθαρή πρόταση, μπορεί να θέτει την ατζέντα.
Το κάναμε, για παράδειγμα, με την πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους. Η κυβέρνηση επιλέγει να διαθέσει 13 δισ. ευρώ για να αποπληρώσει πρόωρα φθηνό και ρυθμισμένο χρέος με επιτόκιο περίπου 1,5%, ενώ την ίδια ώρα η χώρα δανείζεται από τις αγορές ακριβότερα, με πάνω από 4% επιτόκιο πλέον. Εμείς λέμε ότι οι διαθέσιμοι πόροι και οι δημοσιονομικές ευελιξίες πρέπει να κατευθυνθούν σε κοινωνικές και αναπτυξιακές ανάγκες, στη στέγη και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Έχουμε, επίσης, καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για τον ΕΦΚΑ. Τα ασφαλιστικά ταμεία έχασαν σημαντικό τμήμα της περιουσίας τους με το PSI. Προτείνουμε αυτή η απώλεια να αποκατασταθεί με κρατικές εγγυήσεις και ο ΕΦΚΑ, μαζί με την Αναπτυξιακή Τράπεζα, να αποκτήσει ενεργό ρόλο στη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους.
Αντί οι κρατικές εγγυήσεις να στηρίζουν τα funds, να στηρίζουν έναν δημόσιο μηχανισμό που θα αγοράζει χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων, θα προχωρά σε βιώσιμες ρυθμίσεις και θα αξιοποιεί ακίνητα για τη δημιουργία μεγάλου αποθέματος κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Έτσι ενισχύεις ταυτόχρονα τον ΕΦΚΑ, προστατεύεις τους οφειλέτες και αποκτά επιτέλους η χώρα πραγματική στεγαστική πολιτική.
Επιτυχία θα είναι να έχουμε ανατρέψει την εικόνα που κάποιοι θεωρούν σήμερα δεδομένη και να έχουμε δημιουργήσει τις πολιτικές και εκλογικές προϋποθέσεις ώστε η επόμενη κυβέρνηση να μην είναι κυβέρνηση της Ν.Δ. Αυτός είναι ο στόχος και γι’ αυτό θα ζητήσουμε την ψήφο του ελληνικού λαού.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική” στις 19/09/2026