ΠΑ.ΣΟ.Κ – Κιν.Αλ
Η χώρα εισέρχεται στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης σε μια στιγμή που η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς βρίσκεται στο ναδίρ. Μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, το αίτημα για «θεσμική ανάταξη» δεν είναι μια νομική πολυτέλεια, αλλά μια κραυγή αγωνίας της ίδιας της κοινωνίας. Βέβαια είναι ορατός ο κίνδυνος εργαλειοποίησης της αναθεώρησης του Συντάγματος ως μικροκομματικού εργαλείου, ενταγμένου μάλιστα στον εκλογικό κύκλο. Πιθανά η κυβέρνηση να το αντιμετωπίζει ως επικοινωνιακό «πυροτέχνημα» για να αλλάξει η ατζέντα από την ακρίβεια και τις αποτυχίες του επιτελικού κράτους.
Πέραν αυτού επιχειρείται ταυτόχρονα ο εγκλωβισμός της αντιπολίτευσης σε μια διαδικασία «λευκής επιταγής». Η κυβέρνηση επιδιώκει να καθορίσει τώρα τις διατάξεις με την πλειοψηφία των 180, ώστε στην επόμενη Βουλή – ή όποια πλειοψηφία να μπορεί να κινηθεί κατά το δοκούν με μόλις 151 ψήφους. Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα γίνει συνεργός σε αυτή τη θεσμική εκτροπή. Η δική μας ευθύνη είναι να διασφαλίσουμε ότι οι μεγάλες αλλαγές θα φέρουν τη σφραγίδα της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης και όχι της κυβερνητικής αυθαιρεσίας.
Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη. Δεν φταίει το Σύνταγμα για την απαξίωση των Θεσμών. Η απαξίωση των θεσμών που βιώνουμε τα τελευταία 7 χρόνια είναι πρωτοφανής όμως δεν φταίει το Σύνταγμα για τις υποκλοπές και την παρακολούθηση του πολιτικού κόσμου, ούτε για την ανεπάρκεια των διαδικασιών για τα Τέμπη, ούτε για την αποδυνάμωση και τις επιθέσεις κατά των Ανεξάρτητων Αρχών από κομματικά στελέχη, ούτε για την απαξίωση της Δικαιοσύνης. Φταίει η νοοτροπία ενός κλειστού κυβερνητικού συστήματος που αντιμετωπίζει το κράτος ως λάφυρο.
Παρόλα αυτά το ΠΑ.ΣΟ.Κ αντιλαμβάνεται με ιστορικούς και εθνικούς όρους το ζήτημα της διακυβέρνησης και είναι έτοιμο με συγκεκριμένες προτάσεις. Πρώτα από όλα, για το άρθρο 86 και την ποινική ευθύνη υπουργών – η κυβέρνηση το θυμήθηκε αφού πρώτα το χρησιμοποίησε ως «ασπίδα» για να προστατεύσει τους υπουργούς της από τη Δικαιοσύνη. Είναι προκλητικό να εμφανίζεται ως
μεταρρυθμιστής αυτός που χρησιμοποίησε κάθε νομικό παραθυράκι για να εμποδίσει την αλήθεια να λάμψει. Εμείς θέλουμε μια Δικαιοσύνη που θα κρίνει τον υπουργό και τον πολίτη με το ίδιο μέτρο και στον ίδιο χρόνο.
Δεύτερο κρίσιμο πεδίο είναι η Δικαιοσύνη. Η επιλογή της ηγεσίας της δεν μπορεί να παραμένει υπόθεση της εκτελεστικής εξουσίας – η διάκριση των εξουσιών τραυματίζεται. Χρειάζονται θεσμικές διαδικασίες, ευρύτερες πλειοψηφίες και πραγματικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας.
Τρίτο πεδίο είναι η διαφάνεια. Η Διαύγεια, μια μεγάλη μεταρρύθμιση που φέρει τη σφραγίδα του ΠΑ.ΣΟ.Κ, πρέπει να ενισχυθεί και να κατοχυρωθεί θεσμικά. Το ίδιο ισχύει και για τον έλεγχο του πολιτικού χρήματος. Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να ξέρουν ποιος χρηματοδοτεί ποιον, πώς δαπανώνται οι πόροι, πώς λειτουργεί το πολιτικό σύστημα.
Βέβαια μια Συνταγματική Αναθεώρηση δεν εξαντλείται σε 2-3 πεδία. Στη δική μας πρόταση θα δει κανείς μέριμνα για την κατοχύρωση Κοινωνικών Δικαιωμάτων, για την Παιδεία με πρόνοια για μη κρατικά πανεπιστήμια μόνο ως μη κερδοσκοπικά ιδρύματα, για την Ψηφιακή Δημοκρατία και τα Προσωπικά Δεδομένα με προστασία του πολίτη, για την θέσπιση ρητής υποχρέωσης του κράτους για μέριμνα και προστασία των πολιτών από την κλιματική κρίση κ.α Όσον αφορά την εκλογή του ΠτΔ, προτείνουμε την κατάργηση της πρόβλεψης εκλογής του με σχετική πλειοψηφία με ταυτόχρονη διατήρηση της αποσύνδεσης της διαδικασίας εκλογής από την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Το ΠΑΣΟΚ, ως η παράταξη των μεγάλων θεσμικών αλλαγών θα εμποδίσει αφενός την εργαλειοποίηση της διαδικασίας αλλά θα επιχειρήσει με τις δυνάμεις του να διαμορφώσει έναν καταταστικό χάρτη της Πολιτείας του 21 ου αιώνα. Αυτό είναι το πολιτικό και εθνικό χρέος της παράταξής μας.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική” στις 02/05/2025