Η οικονομία της καθημερινής ζωής

Κάθε Σεπτέμβριο, η Θεσσαλονίκη μετατρέπεται για λίγες ημέρες στο επίκεντρο της πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας και συζήτησης στη χώρα. Δυστυχώς, για τους Θεσσαλονικείς η ΔΕΘ αποτελεί διαχρονικά ένα «αναγκαίο κακό»: από τη μία, μια μεγάλη διοργάνωση μέσα από την οποία η πόλη αναδεικνύεται και γίνεται, έστω για λίγες ημέρες, πρωταγωνίστρια των εξελίξεων· από την άλλη, μια περίοδο κατά την οποία δυσχεραίνεται σημαντικά η καθημερινότητα των πολιτών και οι μετακινήσεις τους, καθώς διαχρονικά η Κυβέρνηση επιλέγει τη συγκεκριμένη Έκθεση και ως ένα πεδίο προβολής και αυτοδιαφήμισης.

  Το πραγματικό ερώτημα για τη φετινή Έκθεση, πέρα από την τεράστια αυτοπροβολή των Υπουργείων και των υπόλοιπων δημόσιων φορέων σε μια περίοδο με έντονο προεκλογικό χαρακτήρα, όπου υπουργοί και κυβερνητικά στελέχη θα επιδιώξουν να διαφημίσουν το έργο τους και να προβληθούν, είναι ένα: ποιες είναι εκείνες οι εξαγγελίες που μπορούν πράγματι να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών; Γιατί σήμερα στην ελληνική κοινωνία και οικονομία υπάρχει μια τεράστια αντίθεση και αντίφαση.

  Από τη μία, ο Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Οικονομικών διαφημίζουν τους θετικούς δείκτες, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και την πρόωρη αποπληρωμή του, επιχειρώντας να παρουσιάσουν την εικόνα μιας οικονομίας που αναπτύσσεται ραγδαία. Από την άλλη, όμως, υπάρχει η πραγματική ζωή: το σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, το ρεύμα, τα καύσιμα και η αδυναμία όλο και περισσότερων πολιτών να βγάλουν οικονομικά τον μήνα. Υπάρχει ο εργαζόμενος που βλέπει τον μισθό του να τελειώνει εβδομάδες πριν τελειώσει ο μήνας. Υπάρχει ο μικρός επαγγελματίας που δουλεύει περισσότερο, αλλά βλέπει διαρκώς το λειτουργικό του κόστος να αυξάνεται. Υπάρχει ο νέος που ζει μέσα σε συνθήκες εργασιακής ανασφάλειας και αναρωτιέται αν θα μπορέσει να προχωρήσει, να εξελιχθεί και να δημιουργήσει κάτι καλύτερο για το μέλλον του. Και, τέλος, υπάρχει η νέα οικογένεια που δυσκολεύεται ακόμη και να σχεδιάσει το αύριο.

Αυτή η έντονη αντίθεση μεταξύ των οικονομικών δεικτών και της καθημερινότητας είναι πραγματική και πρέπει επιτέλους να αντιμετωπιστεί με πολιτικούς όρους. Δυστυχώς, η φετινή ΔΕΘ κινδυνεύει να αποτελέσει ακόμη μία αφορμή για τον Πρωθυπουργό, καθώς βρισκόμαστε πλέον σε προεκλογική περίοδο, να παραθέσει έναν ακόμη κατάλογο επιδοματικών, προσωρινών και αποσπασματικών παρεμβάσεων. Όμως αυτή δεν μπορεί να είναι η ουσία της πολιτικής. Χρειαζόμασταν και εξακολουθούμε να χρειαζόμαστε ένα διαφορετικό, ολοκληρωμένο σχέδιο για την πραγματική οικονομία. Η πολυχρησιμοποιημένη φράση «αλλαγή παραγωγικού μοντέλου», που επί χρόνια αποτέλεσε ένα είδος προεκλογικού τοτέμ, θα έπρεπε ήδη να έχει μετατραπεί από σύνθημα σε πράξη, ιδιαίτερα όταν η χώρα είχε την «τύχη» να διαχειριστεί δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η ελληνική οικονομία και η συνοχή της κοινωνίας μας χρειάζονται ουσιαστικές παρεμβάσεις, με μεγαλύτερο βάθος και περισσότερο δομικό χαρακτήρα. Χρειαζόμαστε ένα πραγματικό, εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο για την οικονομία.

Χρειαζόμαστε ουσιαστική μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας και της παραγωγής.

Χρειαζόμαστε παρεμβάσεις στην έμμεση φορολογία, η οποία επιβαρύνει δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Χρειαζόμαστε πραγματικούς ελέγχους στην αγορά και σύγκρουση με μονοπωλιακές πρακτικές που συντηρούν την ακρίβεια.

Χρειαζόμαστε ένα νέο πλαίσιο για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τους νέους επαγγελματίες.

Χρειαζόμαστε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, σταθερούς φορολογικούς κανόνες, κίνητρα για επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Χρειαζόμαστε, πάνω απ’ όλα, ισχυρές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, γιατί αυτές αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

Ίσως σημαντικότερο από όλα είναι η απαίτηση της κοινωνίας για ενίσχυση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, με τέτοιο τρόπο ώστε η ονομαστική αύξηση του μισθού να μην απορροφάται από την ακρίβεια και τα ολιγοπώλια.

Η οικονομία δεν είναι ποσοστά, πλεονάσματα και πίνακες. Είναι η δυνατότητα ενός ανθρώπου να ζει αξιοπρεπώς μέσα από τη δουλειά του. Είναι η δυνατότητα μιας οικογένειας να αισθάνεται ασφάλεια. Είναι η δυνατότητα ενός νέου ζευγαριού να οραματίζεται τη δική του οικογένεια και να σχεδιάζει το μέλλον της.

Αυτό πρέπει να είναι το πραγματικό στοίχημα της φετινής ΔΕΘ: να περάσουμε από την οικονομία των αριθμών στην οικονομία της καθημερινής ζωής.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική” στις 29-08-2026