Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής και αντιπρόεδρος της ΞΕΕ μιλά στην εφημερίδα«Π» και το MyPortal.gr για τη φετινή σεζόν, την πυρκαγιά στην Κασσάνδρα, τα 10.000 ακίνητα στη «γκρίζα ζώνη», την έλλειψη προσωπικού και την επόμενη ημέρα του τουρισμού στη Χαλκιδική.
Στον Βαγγέλη Παπαντώνη
Με τη φετινή τουριστική σεζόν να βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της, η Χαλκιδική καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τις προκλήσεις της καθημερινότητας αλλά και να σχεδιάσει το μοντέλο του τουρισμού των επόμενων ετών. Η μεγάλη πυρκαγιά στην Κασσάνδρα προκάλεσε αναστάτωση και επηρέασε προσωρινά τις αφίξεις, χωρίς ωστόσο να αφήσει ζημιές σε ξενοδοχειακές και τουριστικές επιχειρήσεις, ενώ η τουριστική κίνηση επανέρχεται στα επίπεδα που είχαν διαμορφωθεί πριν από το συμβάν.
Την ίδια ώρα, πίσω από τους αριθμούς των αφίξεων παραμένουν σημαντικές προκλήσεις: το αυξημένο λειτουργικό κόστος, η έλλειψη προσωπικού, ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο, η παραξενοδοχία, οι υποδομές και η ανάγκη για μεγαλύτερη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, Γρηγόρης Τάσιος, μιλά στην «Π» και το MyPortal.gr για όλα τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τον ξενοδοχειακό κλάδο. Εκτιμά ότι η φετινή σεζόν θα κινηθεί κοντά στα περσινά επίπεδα, με πιθανή μικρή μονοψήφια μείωση, ενώ θέτει στο τραπέζι την ανάγκη για μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή στο 7%-9%, επιστροφή μέρους του Τέλους Ανθεκτικότητας στην Αυτοδιοίκηση για έργα υποδομής και αυστηρούς κανόνες για τα χιλιάδες ακίνητα που λειτουργούν στη «γκρίζα ζώνη» της τουριστικής οικονομίας.
Παράλληλα, περιγράφει τη μεγάλη αλλαγή που έχει συντελεστεί στην αγορά εργασίας, καθώς από περίπου 8 στους 10 ντόπιους εργαζόμενους στα ξενοδοχεία της Χαλκιδικής παλαιότερα, σήμερα μόλις 2 στους 10 είναι από την περιοχή, ενώ ζητά επιτάχυνση των διαδικασιών για τις μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες.
Ο κ. Τάσιος υπογραμμίζει, όμως, ότι η μεγάλη πρόκληση για τον ελληνικό τουρισμό δεν είναι πλέον μόνο οι αριθμοί. Είναι η «εποχή της αξίας»: περισσότερη κατά κεφαλήν δαπάνη, καλύτερες υπηρεσίες, νέες εμπειρίες και ουσιαστική επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Για τη Χαλκιδική, όπως σημειώνει, αυτό σημαίνει επενδύσεις σε υποδομές, οργανωμένες μετακινήσεις, περιπατητικές διαδρομές, βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων και ένα νέο χωροταξικό σχεδιασμό που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες κάθε περιοχής.
- Η Χαλκιδική βρίσκεται αυτές τις ημέρες αντιμέτωπη με τις συνέπειες της μεγάλης πυρκαγιάς στην Κασσάνδρα. Ποια είναι η εικόνα που έχετε από τις ξενοδοχειακές μονάδες της περιοχής και πόσο έχει επηρεάσει η φωτιά τις κρατήσεις, τις αφίξεις και συνολικά την τουριστική κίνηση; Υπάρχει ανησυχία για την εικόνα που θα μείνει στους επισκέπτες;
Η εικόνα από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις είναι ξεκάθαρη: δεν υπάρχουν ζημιές σε ξενοδοχειακές μονάδες ή άλλες τουριστικές επιχειρήσεις της περιοχής.
Η πυρκαγιά επηρέασε τις αφίξεις για ένα περιορισμένο διάστημα, περίπου 5 έως 7 ημερών, λόγω της αναστάτωσης που εύλογα προκλήθηκε. Ωστόσο, οι κρατήσεις για το επόμενο διάστημα παραμένουν στα ίδια επίπεδα, χωρίς να καταγράφουμε κάποια ουσιαστική μεταβολή.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η άμεση αντιμετώπιση της πυρκαγιάς και η γρήγορη κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού, περιορίζοντας και τις απώλειες σε κρατήσεις και αφίξεις. Επομένως, δεν υπάρχει ανησυχία για την τουριστική εικόνα της Κασσάνδρας από εδώ και στο εξής. Η περιοχή λειτουργεί κανονικά και αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να μεταφέρουμε και στις αγορές του εξωτερικού.
- Οι ξενοδόχοι της Χαλκιδικής έδειξαν για ακόμη μία φορά αντανακλαστικά, ανοίγοντας τις πόρτες των ξενοδοχείων τους για τη φιλοξενία ανθρώπων που χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τις πληγείσες περιοχές. Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των ξενοδοχείων σε τέτοιες έκτακτες καταστάσεις και τι πρέπει να αλλάξει στον σχεδιασμό της Πολιτείας;
Από την πρώτη στιγμή βρέθηκα σε επικοινωνία με τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου Τουρισμού, κα Κούτσουκου, και στελέχη του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ώστε να ενεργοποιηθεί η πλατφόρμα προσωρινής διαμονής πληγέντων που έχει παραχωρήσει το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Μέσα σε τέσσερις ώρες συγκεντρώσαμε 196 διαθέσιμα δωμάτια, με την ανταπόκριση ξενοδοχείων από όμορους Δήμους της Χαλκιδικής και της Ένωσης Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης, όπου φιλοξενήθηκαν δωρεάν πληγέντες από 13 έως 16 Αυγούστου. Παράλληλα κινητοποιήθηκε τοπικά και η Αντιδημαρχία Τουρισμού του Δήμου Κασσάνδρας. Καθοριστική ήταν και η συμβολή της Sani, με τη διάθεση της μαρίνας της για την υποδοχή των πολιτών που απεγκλωβίστηκαν διά θαλάσσης, καθώς και προσωπικού της για την υποστήριξη της επιχείρησης.
Ο σχεδιασμός υπάρχει εδώ και δύο χρόνια και λειτουργεί. Αυτό που χρειάζεται είναι να γίνει ευρύτερα γνωστό ότι σε μια έκτακτη κατάσταση υπάρχει οργανωμένος μηχανισμός, ώστε οι πολίτες να μπορούν να φιλοξενηθούν δωρεάν, με τάξη και ασφάλεια.
- Βρισκόμαστε στην καρδιά της τουριστικής περιόδου. Πώς εξελίσσεται μέχρι σήμερα η φετινή σεζόν στη Χαλκιδική;
Η φετινή σεζόν κινείται περίπου στα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή, αγορά και κατηγορία καταλύματος.
Οι επόμενοι δύο μήνες είναι ιδιαίτερα σημαντικοί. Μέχρι στιγμής ο Σεπτέμβριος κινείται περίπου στο 70% και ο Οκτώβριος στο 45%-50%, με σημαντικό ποσοστό αφίξεων από την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Οι καιρικές συνθήκες στις αγορές αυτές θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην τελική εξέλιξη.
Ο τιμολογιακός ανταγωνισμός στη Μεσόγειο είναι πολύ μεγάλος και οι συνάδελφοι έχουν ήδη κάνει τις απαραίτητες προσαρμογές ώστε να πετύχουμε ικανοποιητικές πληρότητες. Συνολικά εκτιμώ ότι η σεζόν θα κλείσει κοντά στα περσινά επίπεδα, ενδεχομένως με μια μικρή μονοψήφια μείωση, κυρίως λόγω του κακού Μαΐου.
- Τα τελευταία χρόνια το κόστος λειτουργίας των ξενοδοχείων έχει αυξηθεί σημαντικά. Ποια είναι σήμερα τα μεγαλύτερα προβλήματα και ποια μέτρα θεωρείτε απαραίτητα;
Ενέργεια, μισθολογικό κόστος και τρόφιμα πιέζουν καθημερινά τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, πάγιο αίτημά μας είναι ο ΦΠΑ στη διαμονή να επιστρέψει σε μονοψήφιο συντελεστή, στο 7%-9%, ώστε να προσεγγίσουμε βασικούς ανταγωνιστές μας στη Μεσόγειο. Με τη δημοσιονομική πρόοδο της χώρας, την πρόωρη αποπληρωμή χρέους και την ψηφιοποίηση που περιορίζει τη φοροδιαφυγή, θεωρώ ότι ήρθε η στιγμή να ανοίξει ουσιαστικά αυτή η συζήτηση.
Μέρος του Τέλους Ανθεκτικότητας πρέπει επίσης να επιστρέφει στην Αυτοδιοίκηση, δεσμευμένο όμως για συγκεκριμένα έργα υποδομής ανά τουριστική περιοχή.
Στη Χαλκιδική εκτιμούμε ακόμη ότι πάνω από 10.000 ακίνητα βρίσκονται στη «γκρίζα ζώνη» της τουριστικής οικονομίας, με το φαινόμενο της παραξενοδοχίας να αποκτά πλέον και διασυνοριακά χαρακτηριστικά. Χρειάζονται έλεγχοι και ίσοι κανόνες για όλους. Τέλος, για τη Βόρεια Ελλάδα είναι απαραίτητος ο εκσυγχρονισμός των χερσαίων πυλών εισόδου.
- Η έλλειψη προσωπικού παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» για τον ξενοδοχειακό κλάδο. Υπάρχει πλέον επαρκές προσωπικό;
Το πρόβλημα έχει πλέον δομικά χαρακτηριστικά. Βλέπουμε νέους 22-30 ετών να απομακρύνονται από το επάγγελμα του ξενοδοχοϋπαλλήλου, επιλέγοντας συχνά χαμηλότερης έντασης και κυρίως 12μηνη εργασία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι παλαιότερα περίπου 8 στους 10 εργαζόμενους στα ξενοδοχεία της Χαλκιδικής ήταν ντόπιοι. Σήμερα είναι περίπου 2 στους 10. Δεν θεωρώ ότι το βασικό πρόβλημα σήμερα είναι οι αμοιβές ή η διαμονή. Η ψηφιακή κάρτα έχει δημιουργήσει σαφέστερο πλαίσιο στον χρόνο εργασίας, ενώ υπάρχουν συγκεκριμένες προδιαγραφές για τη φιλοξενία προσωπικού.
Οι μετακλήσεις από τρίτες χώρες δίνουν σημαντική λύση, αλλά οι διαδικασίες visa πρέπει να επιταχυνθούν και να ολοκληρώνονται έως τον Απρίλιο κάθε έτους. Παράλληλα, δημόσιες και ιδιωτικές τουριστικές σχολές χρειάζονται πολύμηνη, οργανωμένη πρακτική άσκηση, περισσότερο προσανατολισμένη στις πραγματικές δεξιότητες που ζητούν οι επιχειρήσεις.
- Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγάλη πρόκληση για τον ελληνικό τουρισμό τα επόμενα χρόνια;
Η μεγάλη πρόκληση είναι να περάσουμε από την εποχή των αριθμών στην εποχή της αξίας. Περισσότερη κατά κεφαλήν δαπάνη, καλύτερες υπηρεσίες και ουσιαστική διεύρυνση της τουριστικής περιόδου. Στη Χαλκιδική πρέπει να είμαστε ρεαλιστές: για μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων η βασική σεζόν παραμένει Ιούνιος-Σεπτέμβριος, παρότι υπάρχουν ξενοδοχεία που λειτουργούν ήδη έξι μήνες. Στόχος πρέπει να είναι αυτό το μοντέλο των έξι μηνών να αφορά σταδιακά όλο και μεγαλύτερο μέρος του προορισμού.
Ένα συγκεκριμένο βήμα είναι η δημιουργία οργανωμένων μετακινήσεων, με λογική αστικής συγκοινωνίας, με περισσότερα δρομολόγια και μεγαλύτερη συχνότητα, που θα συνδέουν τις τουριστικές περιοχές με παραλίες, οικισμούς και επισκέψιμους αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους. Έτσι ο επισκέπτης αποκτά περισσότερες επιλογές και ο προορισμός ουσιαστικό περιεχόμενο και εκτός της περιόδου αιχμής.
Στην ίδια κατεύθυνση πρέπει να μπει σε προτεραιότητα ένα οργανωμένο δίκτυο περιπατητικών διαδρομών σε όλους τους Δήμους της Χαλκιδικής, ως ένα ακόμη εργαλείο προσέλκυσης επισκεπτών, ιδιαίτερα από την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, την άνοιξη και το φθινόπωρο.
Κρίσιμη είναι επίσης η διαχείριση των υδάτινων πόρων και ο νέος σχεδιασμός με την ΕΥΑΘ για βιώσιμες λύσεις σε ύδρευση και αποχέτευση. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε περισσότερη τουριστική ανάπτυξη χωρίς να εξασφαλίσουμε πρώτα τις αναγκαίες υποδομές.
Τέλος, το νέο Χωροταξικό για τον Τουρισμό δίνει το γενικό πλαίσιο, αλλά ούτε η Ελλάδα είναι ίδια παντού ούτε η Χαλκιδική έχει τις ίδιες ανάγκες σε κάθε Δήμο. Τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που βρίσκονται στην τελική τους φάση θα καθορίσουν χρήσεις γης, όρους ανάπτυξης, περιοχές προστασίας και υποδομές για τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Η επιμήκυνση δεν γίνεται με ένα σύνθημα. Χρειάζεται σχέδιο, υποδομές, μετακινήσεις και νέες εμπειρίες. Έτσι μπορούμε σταδιακά να κάνουμε το μοντέλο των έξι μηνών πραγματικότητα για πολύ μεγαλύτερο μέρος της Χαλκιδικής.
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική” στις 22-08-2026