Για ένα μεγάλο ΠΑΣΟΚ: Από την εσωστρέφεια στην Πολιτική Αλλαγή

Το πρόσφατο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ πρόσφατα  έστειλε  στην κοινωνία  ένα σαφές μήνυμα  ενότητας στο εσωτερικό του κινήματος.. Ωστόσο, παρά τις σοβαρές  και υπεύθυνες προτάσεις που κατατέθηκαν  για την ακρίβεια, την υγεία,  την παιδεία ,το στεγαστικό ,τις συνταγματικές αλλαγές, το κίνημα απέτυχε να αφήσει ένα ισχυρό προγραμματικό αποτύπωμα στους πολίτες. Αυτό συνέβη διότι το αμέσως επόμενο διάστημα επιλέχθηκε ο δρόμος της εσωστρέφειας. Αντί η συζήτηση να επικεντρωθεί στη διεύρυνση και την κινητοποίηση για τον κοινό στόχο -που δεν είναι άλλος από την ανάπτυξη μιας δυναμικής πολιτικής αλλαγής -κυριάρχησαν λάθος χειρισμοί. Αναλώθηκε σε μια στείρα καταγραφή εσωκομματικών συσχετισμών μετατρέποντας το μήνυμα ενότητας  σε κενό γράμμα  με αποτέλεσμα η κοινωνία να λάβει λάθος μήνυμα  νομής εσωκομματικής εξουσίας αντί αυτού της διακυβέρνησης της χώρας. Παράλληλα η καταστατική τροποποίηση για το όριο των θητειών προκάλεσε έντονη εσωστρέφεια (ειδικά στην Θεσσαλονίκη πλήγωσε το αίσθημα δικαιοσύνης στη βάση ) και προκάλεσε αχρείαστο κόστος.  Αντί για μια πολιτική υπέρβαση που θα ενέτασσε την διαφορετική άποψη ως πηγή πλούτου  επιλέχθηκε ο αποκλεισμός την στιγμή που κανείς δεν περισσεύει.

Έχουμε απέναντί μας μια κυβέρνηση που εξυπηρετεί τους λίγους και πτωχοποιεί τους πολλούς, που μοιράζει καθρεπτάκια (επιδόματα) στους “ιθαγενείς” ,που το κοινωνικό κράτος το έχει μετατρέψει σε φιλανθρωπία κυριών.

Οι πολίτες ακούν καθημερινά για δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά βιώνουν  στις οικογένειές τους μια σκληρή πραγματικότητα να τελειώνει ο μισθός στις 15 με 20 του μήνα. Αυτή η κραυγαλέα αναντιστοιχία γεννά  αισθήματα αδικίας, θυμού αλλά και εγκλεισμού και προσήλωσης στην ιδιώτευση για την επιβίωση .Μη βλέποντας στον ορίζοντα άμεση λύση στα προβλήματά τους εγκλωβίζονται στην ισοπεδωτική  πεποίθηση του “όλοι ίδιοι είναι ” .Αυτό έχει ένα επικίνδυνο αποτέλεσμα. Την αναζήτηση Μεσσία ή ενός “Μεγάλου Αλεξάνδρου” να κόψει τον Γόρδιο Δεσμό.

Σε αυτή την συγκυρία  το ΠΑΣΟΚ προτάσσει σημαντικές και υπεύθυνες θέσεις οι οποίες όμως δεν εισακούγονται. “Δεν κουνιέται η βελόνα”. Οι πολίτες απλώς δεν πείθονται ότι το ΠΑΣΟΚ θα κυβερνήσει για να τις εφαρμόσει. Και αυτό συμβαίνει  διότι αυτές οι σωστές θέσεις παρουσιάζονται  αποσπασματικά. Δεν είναι ενταγμένες σε ένα  ενιαίο, ιδεολογικό προοδευτικό σχέδιο, το οποίο θα  υπηρετούν όλοι με στοχοπροσήλωση , συλλογικότητα και κοινές δράσεις. Παρά το γεγονός ότι το κίνημα διαθέτει στελέχη με σημαντική πολιτική και επιστημονική επάρκεια, έχει αποτύχει να παρουσιάσει μια αξιόπιστη, ολιστική και συνεκτική ομάδα που θα εμπνεύσει την απαραίτητη εμπιστοσύνη διακυβέρνησης.

Σε αυτό ακριβώς το κλίμα, σε αυτό το πολιτικό κενό ,του προοδευτικού χώρου , έρχεται να πατήσει ο κ. Τσίπρας. Ακολουθώντας κατά γράμμα συγκεκριμένη  επικοινωνιακή στρατηγική, επιχειρεί να πλασαριστεί εκ νέου ως ο εκπρόσωπος των πολλών . Εμφανίζεται σαν  να μην έχει ξανακυβερνήσει, προτάσσοντας την ηθική και την εντιμότητα. Πρόκειται για την ίδια ακριβώς συνταγή που ακολουθούν τα  ακραία και λαϊκίστικα κόμματα σε όλη την Ευρώπη. Απευθύνονται στο θυμικό, αποφεύγουν τις δεσμεύσεις με  συγκεκριμένες θέσεις αλλά και λειτουργούν με τη δομή  της  “ενός ανδρός αρχή”. Είναι πλέον πασίδηλη η στήριξή του από συγκεκριμένα ολιγαρχικά κέντρα που τον θέλουν-γιατί άραγε;-ως μια ελεγχόμενη εναλλακτική ή ως εφεδρεία του κ. Μητσοτάκη. Είναι εξίσου εντυπωσιακή η ευκολία  με την οποία ο ίδιος ευαγγελίζεται σήμερα την αλλαγή, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής για  καταστάσεις που ο ίδιος δημιούργησε. Ξεχνά  ότι το χρηματιστήριο ενέργειας, ο νόμος Κατρούγκαλου , η  αδειοδότηση των funds κλπ αποτέλεσαν τους  βασικούς πυλώνες των πολιτικών της διακυβέρνησής του.

Σε αυτη τη συγκυρία,το ΠΑΣΟΚ είναι ώρα-έπρεπε εδώ και πολύ καιρό-να αφυπνιστεί και να δραστηριοποιηθεί σαν να μην υπάρχει αύριο. Δεν είναι δυνατόν  όταν η κυβέρνηση έχει οδηγήσει την χώρα  στις τελευταίες θέσεις σε όλους τους δείκτες της Eurostat, από την αγοραστική δύναμη των πολιτών και την διαφάνεια, μέχρι την παραγωγική δυναμική και την ένταξη των νέων τεχνολογιών, το ΠΑΣΟΚ να παραμένει στάσιμο. Όταν η χώρα μαστίζεται από εκτεταμένη διαφθορά και πελατειασμό , οι πολιτικές που πρέπει να προτείνεις ,ως πολιτικός φορέας, κύριος εκπρόσωπος του προοδευτικού χώρου ,πρέπει να δημιουργούν όρους ανατροπής, αντιστροφής των πραγμάτων  και όχι καλύτερης διαχείρισης. Οι πολιτικές  μας πρέπει να έχουν εμφανές ιδεολογικό και πολιτικό πρόσημο , πρέπει να απαντούν στο κλασσικό αλλά και διαρκώς επίκαιρο ερώτημα , “για ποιους και με ποιους”; με οικονομικούς και κοινωνικούς όρους.  Ποια κοινωνικά στρώματα θα εκπροσωπεί ; Τους σημερινούς μη προνομιούχους ή μόνο την λεγόμενη, συρρικνωμένη ποια  μεσαία τάξη; Με ποιες πολιτικές συμμαχίες και συνεργασίες θα πορευτεί για την επίτευξη του στόχου;

Μείζονα προβλήματα όπως το δημογραφικό ,η δημοκρατική λειτουργία των θεσμών, η δημόσια διοίκηση, η δικαιοσύνη, το στεγαστικό, η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, η απληστία του τραπεζικού συστήματος, η αντιμετώπιση της ακρίβειας και το ζήτημα της αναδιανομής απαιτούν συγκρούσεις και δομικές αλλαγές που θα ακουμπούν το πολιτικό σύστημα.  Τολμηρή πρόταση αλλαγής του εκλογικού συστήματος για την εκλογή των βουλευτών ,ρητή  απαγόρευση της σχέσης ιδιοκτητών ΜΜΕ με εργολαβίες του δημοσίου, κρατικές προμήθειες ή διαφημίσεις .Ουσιαστική αποκέντρωση της δημόσιας διοίκησης με αρμοδιότητες υπογραφής στους θεσμικούς εκπροσώπους της περιφέρειας. Οι υπουργοί πρέπει να λειτουργούν ως εκφραστές κυβερνητικών πολιτικών και όχι ως διαχειριστές επενδύσεων ή θεμάτων που πρέπει να χειρίζονται κρατικοί αξιωματούχοι. Κτύπημα της γραφειοκρατίας και δικλείδες ασφαλείας στην λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών με διαφάνεια, ισοτιμία, αξιοκρατία και ισονομία. Ριζική, ολιστική, αντιμετώπιση του δημογραφικού, του στεγαστικού, της ακρίβειας, των χρηματοδοτήσεων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της ανάπτυξης της υπαίθρου. Η αυτοδιοίκηση, πρέπει να αποτελέσει, εκτός των άλλων, βασικό συντελεστή αντιμετώπισης του δημογραφικού, με πόρους και . αξιολόγηση των επιπτώσεων του Καλλικράτη. Ανασύνταξη του συνδικαλιστικού κινήματος  με πραγματική  δημοκρατική νομιμοποίηση και λειτουργία έναντι αναπαραγωγής μιας ανακυκλούμενης γραφειοκρατίας. Αντιμετώπιση της ακρίβειας με έλεγχο  της αλυσίδας αξίας από την παραγωγή μέχρι την πώληση .Την ώρα που οι συνεταιρισμοί κυριαρχούν σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο παρεμβαίνοντας με δίκαιες τιμές, η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει η χώρα των μεσιτών και των μεταπρατών.

Για να υπηρετηθεί αυτό το ολιστικό σχέδιο με στοχοπροσήλωση και συλλογικότητα, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αλλάξει όσο πιο γρήγορα μπορεί νοοτροπία. Οφείλει να ξαναγίνει το κίνημα των διαρκών αλλαγών. Να δημιουργεί γεγονότα που  προτείνουν τομές, και  ανατρέπουν κατεστημένες καταστάσεις. Να κάνει  στους πολίτες κατανοητό ότι έχει την πρόθεση, τη δυναμική, αλλά και τα στελέχη να διαμορφώσει συνθήκες πολιτικής αλλαγής με στόχο την δίκαιη  ανάπτυξη για τους πολλούς.

Προϋπόθεση για αυτό είναι η εξωστρέφεια, η αξιοποίηση όλου του στελεχιακού δυναμικού χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις και κυρίως μια  ανοιχτή λειτουργία με θέσεις ” out of the box”. Με ενότητα, σύνθεση, συλλογικότητα και εξωστρεφείς δράσεις, έχοντας ως συμμέτοχους τους θεσμικούς φορείς, την κοινωνία των πολιτών, την ίδια την ανοιχτή κοινωνία.

Η ίδια η ιστορία του ΠΑΣΟΚ διδάσκει ότι το κίνημα αποκτούσε δυναμική και βαθιές κοινωνικές ρίζες μόνο  όταν η όποια διεύρυνση αφορούσε προσωπικότητες με πολιτικό βάθος και κύρος. Όταν δημιουργούσε καθαρές κοινωνικές συμμαχίες και έκανε πολιτικές υπερβάσεις όπου ήταν αυτό χρήσιμο.

Το ΠΑΣΟΚ και η ηγετική του ομάδα πρέπει να τολμήσουν. Να αφήσουν  το κομματικό “face control”,να κατανοήσουν  ότι, για να γίνει η παράταξη ξανά μεγάλη, πρέπει να εντάξει και να αξιοποιήσει τους καλύτερους – όχι τους πιο αρεστούς και υπάκουους.

Ας λειτουργήσουν με την ευελιξία του Κάρλο Αντσελότι .Όταν η ομάδα δεν αποδίδει ,ένας μεγάλος προπονητής αλλάζει και σύστημα και παίκτες, κάνοντας υπερβάσεις όπου αυτό είναι χρήσιμο. Παράλληλα, ας εργαστούν με την ταπεινότητα, τον σεβασμό και την προσήλωση, της  Εθνικής της Ιαπωνίας, υπηρετώντας  το δημόσιο συμφέρον και τους σημερινούς μη προνομιούχους.

Είναι διάσημος ο αφορισμός, «αν τα γεγονότα δεν συμφωνούν με τη θεωρία, τόσο χειρότερα για τα γεγονότα». Ας παραδειγματιστούμε και ας κάνουμε ως ΠΑΣΟΚ ακριβώς το αντίστροφο. Ας αλλάξουμε την δική μας ‘θεωρία’ για να συναντηθούμε ξανά με την πραγματικότητα της κοινωνίας.