Γράφει ο Λεωνίδας Μπακούρας*
Το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει. Όλοι ρωτούν τι θα το αντικαταστήσει. Αυτή είναι μια λάθος ερώτηση.
Γιατί ο σημαντικότερος συντελεστής της οικονομίας, η εξωστρέφεια, ήδη αναπτύσσεται και επεκτείνεται. Χωρίς επιδότηση και χωρίς φανφάρες. Οι εξαγωγές το πρώτο πεντάμηνο του 2026 αυξήθηκαν κατά 13,5% και έφτασαν τα 22,9 δισ. ευρώ. Δεν είναι μικρό νούμερο και είναι μια τάση που επαναλαμβάνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια.
Θα μου πείτε: το 2025 οι συνολικές εξαγωγές μειώθηκαν. Σωστά, κατά 2,8%, στα 48,6 δισ. ευρώ. Η μείωση όμως ήρθε από τα πετρελαιοειδή και τις τιμές τους. Βγάλτε τα καύσιμα από την εξίσωση και η εικόνα αντιστρέφεται. Οι εξαγωγές ανέβηκαν 2%, στα 36,9 δισ. ευρώ. Η παραγωγική Ελλάδα μεγαλώνει.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν θα εξάγουμε. Εξάγουμε ήδη. Το ερώτημα είναι πόσο παραπάνω και τι.
Και εδώ αρχίζει η δύσκολη αλήθεια. Το 80% των εξαγωγών το πραγματοποιεί το 20% των επιχειρήσεων. Λίγοι παίκτες και ρηχό το καλάθι. Πρώτα τα καύσιμα, μετά τα τρόφιμα, πιο πίσω τα χημικά, τα μέταλλα και οι μηχανές. Ο στόχος της χώρας είναι φιλόδοξος, οι εξαγωγές να φτάσουν το 50% του ΑΕΠ. Δεν φτάνεις εκεί με το ίδιο ρηχό καλάθι.
Πώς αποκτά βάθος μια οικονομία; Με κλάδους υψηλής αξίας. Και δύο από αυτούς μοιράζονται την ίδια συνταγή ανταγωνιστικότητας.
Ο ένας είναι η ενέργεια. Η χώρα ξαναχτίζει το ενεργειακό της σύστημα από την αρχή. Το εθνικό σχέδιο μιλά για επενδύσεις 95 δισ. ευρώ έως το 2030. Η ισχύς από ανανεώσιμες προορίζεται σχεδόν να τριπλασιαστεί, από 8,6 σε 25 GW. Οι επενδυτικές συναλλαγές στον κλάδο πέρασαν από 504 εκατ. ευρώ το 2021 σε σχεδόν 3 δισ. το 2025. Εξαπλασιασμός σε τέσσερα χρόνια.
Ο άλλος είναι η εξόρυξη και η μεταλλουργία. Τα μέταλλα είναι ήδη ένα στα δέκα ευρώ των εξαγωγών μας. Δεν είναι μια λεπτομέρεια, αλλά είναι πυλώνας των εξαγωγών.
Ο κλάδος των μετάλλων, όπως και το σύνολο της βιομηχανικής παραγωγής, χρειάζεται τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Αν έχουμε φθηνή και καθαρή ενέργεια, παράγουμε μέταλλα σε καλύτερες τιμές και χτίζουμε σταθερές εξαγωγές. Το μυστικό για να αυξήσουμε τις εξαγωγές όλων των κλάδων της οικονομίας μας δεν είναι οι καινούργιες χρηματοδοτήσεις, αλλά η νέα, ποιοτική παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η Βόρεια Ελλάδα και η Θεσσαλία έχουν τον χώρο να φιλοξενήσουν αυτή την παραγωγή. Έχουν υποδομές και ανθρώπους καταρτισμένους που ξέρουν να δουλεύουν, ενώ συγκεντρώνουν και επενδύσεις που σταδιακά αναδεικνύουν τις προοπτικές της περιοχής.
*Ο Λεωνίδας Μπακούρας είναι ιδρυτής της MORETHESS Business Consulting, ενώ μετρά πορεία σχεδόν τριών δεκαετιών στην ελληνική ενέργεια και βιομηχανία. Διηύθυνε εταιρείες διανομής και παροχής φυσικού αερίου (ΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ,ΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ,ΕΔΑ ΘΕΣΣ, ΕΔΑ Αττικής κα), με κομβικό ρόλο στη διείσδυση του φυσικού αερίου . Διετέλεσε Γενικός Διευθυντής των Μεταλλείων Θράκης (όμιλος Eldorado Gold, 2024–2026) και σήμερα από το πόστο της MORETHESS Business Consulting δραστηριοποιείται στην ενέργεια, βιομηχανία και στη στρατηγική συμβουλευτική.