Της Αρχοντούλας Τσιλικιώτη
Έναν μήνα λειτουργίας συμπλήρωσε αισίως η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, με τα πρώτα στοιχεία να αποτυπώνουν μια νέα πραγματικότητα στις μετακινήσεις των κατοίκων της ανατολικής πλευράς της πόλης.
Από τις 27 Αυγούστου, όταν οι νέοι σταθμοί άνοιξαν για το επιβατικό κοινό, περισσότεροι από 20.000 επιβάτες χρησιμοποιούν καθημερινά την επέκταση, αριθμός που δείχνει ότι η νέα γραμμή έχει ήδη αρχίσει να εντάσσεται στις καθημερινές διαδρομές εργαζομένων, φοιτητών και κατοίκων.
Η επιβατική κίνηση, πάντως, βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης, καθώς η αλλαγή των μεταφορικών συνηθειών δεν γίνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Όσο περισσότεροι πολίτες εξοικειώνονται με τους νέους σταθμούς και προσαρμόζουν τις καθημερινές τους διαδρομές στο δίκτυο του Μετρό, εκτιμάται ότι ο αριθμός των επιβατών μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω.
Από τους σταθμούς της επέκτασης, εκείνος της «Καλαμαριάς» καταγράφει μέχρι στιγμής τη μεγαλύτερη κίνηση, με περίπου 6.000 επιβάτες ημερησίως. Η θέση του στην καρδιά μιας πυκνοκατοικημένης και εμπορικά δραστήριας περιοχής εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την αυξημένη χρήση, καθώς πλέον παρέχεται απευθείας σύνδεση με το κέντρο της Θεσσαλονίκης χωρίς την ανάγκη μετακίνησης με ΙΧ.
Τα πρώτα στοιχεία από τους δρόμους
Παράλληλα με την αύξηση της επιβατικής κίνησης, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία από το οδικό δίκτυο.
Κατά μέσο όρο, τα οχήματα που εισέρχονται στο κέντρο εμφανίζονται μειωμένα κατά 10%-12%, ενώ αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις μετακινήσεις από το κέντρο προς τα ανατολικά.
Την ίδια στιγμή, οι χρόνοι διαδρομής εμφανίζονται μειωμένοι κατά 7%-10% σε βασικές οδικές αρτηρίες, μεταξύ αυτών η Εθνικής Αντιστάσεως, η Δωδεκανήσου και η παραλιακή λεωφόρος.
Τα στοιχεία αυτά αποτελούν, ωστόσο, μια πρώτη αποτύπωση και όχι ακόμη την τελική εικόνα για την επίδραση της επέκτασης του Μετρό στο κυκλοφοριακό της Θεσσαλονίκης. Η περίοδος κατά την οποία γίνονται οι πρώτες συγκρίσεις συμπίπτει με σειρά παρεμβάσεων και έργων σε κομβικούς δρόμους της ανατολικής πόλης, γεγονός που επηρεάζει τις κυκλοφοριακές ροές και δεν επιτρέπει ακόμη την εξαγωγή απόλυτα ασφαλών συμπερασμάτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Βασιλίσσης Όλγας, όπου η εικόνα της κυκλοφορίας επηρεάζεται και από τις ασφαλτοστρώσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή της Πέτρου Συνδίκα. Οι εργασίες και οι προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις αλλάζουν τις συνθήκες κίνησης και, συνεπώς, δεν μπορεί ακόμη να αποτυπωθεί με ακρίβεια ποια είναι η πραγματική μεταβολή στον συγκεκριμένο άξονα και σε ποιο βαθμό αυτή συνδέεται αποκλειστικά με τη λειτουργία του Μετρό.
Στην ίδια περίοδο, άλλωστε, περιλαμβάνονται και οι ημέρες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, κατά τις οποίες παραδοσιακά αυξάνεται σημαντικά ο κυκλοφοριακός φόρτος στο κέντρο, ενώ παραμένει και η επίδραση των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων λόγω των έργων του Flyover.
Μια σαφέστερη εικόνα αναμένεται να διαμορφωθεί το επόμενο διάστημα, όταν ολοκληρωθεί μέρος των παρεμβάσεων στους δρόμους και οι συνθήκες κυκλοφορίας σταθεροποιηθούν.
Έξι νέοι συρμοί στο δίκτυο
Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη βρίσκεται η ενίσχυση του στόλου του Μετρό Θεσσαλονίκης. Έξι επιπλέον νέοι συρμοί έχουν ήδη ενταχθεί στο δίκτυο, ενώ ακόμη εννέα βρίσκονται στη διαδικασία των απαραίτητων δοκιμών και τεχνικών ελέγχων πριν λάβουν την τελική έγκριση για να χρησιμοποιηθούν στα καθημερινά δρομολόγια.
Η σταδιακή προσθήκη των νέων συρμών αναμένεται να επιτρέψει πυκνότερα δρομολόγια και να περιορίσει τους χρόνους αναμονής στις αποβάθρες, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται η επιβατική ζήτηση στο σύνολο του δικτύου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της THEMA, Φραντσέσκο Ροσέλα, έχει επισημάνει ότι ο αριθμός των συρμών σε λειτουργία θα αυξάνεται σταδιακά τους επόμενους μήνες. Κάθε νέος συρμός περνά προηγουμένως από τις προβλεπόμενες τεχνικές δοκιμές και τους απαραίτητους ελέγχους, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή ένταξή του στο αυτοματοποιημένο σύστημα.
Στο μεταξύ, ο δείκτης «Διαθεσιμότητας της Γραμμής» κινείται περίπου στο 99%, αποτυπώνοντας το ποσοστό του προβλεπόμενου χρόνου κατά το οποίο το δίκτυο παραμένει διαθέσιμο για το επιβατικό κοινό.
Η λειτουργία του Μετρό βασίζεται στο πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα GoA4, το οποίο διαθέτει πολλαπλά επίπεδα ελέγχου, ενώ σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των συρμών έχει το σύστημα CBTC. Μέσω αυτού, κάθε συρμός κινείται μέσα σε συγκεκριμένη προστατευμένη ζώνη, ώστε να διασφαλίζεται η προβλεπόμενη απόσταση και η ασφαλής κυκλοφορία στο δίκτυο.
Έναν μήνα μετά την έναρξη λειτουργίας της επέκτασης, το πρώτο αποτύπωμα είναι σαφές σε επίπεδο χρήσης: περισσότεροι από 20.000 επιβάτες την ημέρα έχουν ήδη επιλέξει τη νέα γραμμή. Το κατά πόσο η επέκταση θα αλλάξει σε μόνιμη βάση και την εικόνα των δρόμων της Θεσσαλονίκης θα φανεί πιο καθαρά τους επόμενους μήνες, όταν θα υπάρχει μεγαλύτερο χρονικό δείγμα και πιο ομαλοποιημένες κυκλοφοριακές συνθήκες.
(Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Πολιτική”, 3-10-2026)