Γράφει η Αφροδίτη Νέστορα*
Η Νέα Δημοκρατία, από την πρώτη στιγμή της διακυβέρνησής της, έθεσε ως προτεραιότητα τη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων που χτυπήθηκαν από τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών όπως την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, τις πληθωριστικές πιέσεις. Σε κάθε στάδιο αυτής της πορείας, η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέδειξε ότι γνωρίζει να ισορροπεί μεταξύ κοινωνικής ευαισθησίας και οικονομικής υπευθυνότητας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, έχει φτάσει η ώρα να εξεταστεί σοβαρά μια στοχευμένη επιβράβευση των «συνεργάσιμων οφειλετών» – εκείνων, δηλαδή, των δανειοληπτών που παρά τις δυσκολίες, δεν «εξαφανίστηκαν» από προσώπου γης, αλλά, αντιθέτως; παρέμειναν σταθεροί στην προσπάθεια τους να ορθοποδήσουν, δήλωσαν τα εισοδήματά τους, συμμετείχαν σε ρυθμίσεις και κατέβαλλαν, όσο μπορούσαν, τις υποχρεώσεις τους.
Πρόκειται για συμπολίτες μας που στάθηκαν υπεύθυνα και δεν κρύφτηκαν πίσω από την αδράνεια. Τολμώ να πω ότι ήταν αυτοί που σε μεγάλο βαθμό στήριξαν την κοινωνία μας στα δύσκολα. Το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη δώσει δείγματα γραφής σε αυτή την κατεύθυνση, μέσω εργαλείων όπως ο ανανεωμένος πλέον εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, που προχώρησε επιτυχώς με χιλιάδες ρυθμίσεις χρεών. Ωστόσο, ήρθε η στιγμή να εξεταστεί και ένα πιο γενναίο βήμα: η διαγραφή εξωλογιστικών τόκων και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η μερική διαγραφή κεφαλαίου, σε συνεργασία με τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων.
Οι εξωλογιστικοί τόκοι – συχνά αυθαίρετοι και υπέρμετροι – «φουσκώνουν» τεχνητά τις οφειλές και καθιστούν τις ρυθμίσεις μη βιώσιμες. Σε αρκετές περιπτώσεις οι τόκοι αυτοί ξεπερνούν το διπλάσιο της αρχικής δανειοδότησης. Η διαγραφή τους για αποδεδειγμένα «συνεργάσιμους οφειλέτες» είναι όχι μόνο δίκαιη, αλλά και αναπτυξιακά ορθή. Αντίστοιχα, η μερική διαγραφή κεφαλαίου, όταν η οφειλή υπερβαίνει σημαντικά την αξία της εξασφάλισης (όπως συμβαίνει σε χιλιάδες στεγαστικά δάνεια), δεν συνιστά “χαριστική” πράξη, αλλά λογική οικονομική εξυγίανση. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει αποδείξει ότι μπορεί να στηρίξει τους πολλούς χωρίς να υποκύπτει στον λαϊκισμό των “πανωλεθριών”. Εδώ δεν μιλάμε για διαγραφές κατά κάποιους «υπερβολικές», αλλά για ρυθμίσεις με κοινωνικό πρόσημο, που ενισχύουν τη φορολογική και τραπεζική πειθαρχία.
Ο συνεπής πρέπει να επιβραβεύεται – αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να αποκατασταθεί η πίστη στους θεσμούς και στην έννοια της δικαιοσύνης. Το τραπεζικό σύστημα και οι servicers έχουν ρόλο να παίξουν. Οφείλουν να κατανοήσουν ότι η εμμονή στην τυφλή είσπραξη ζημιώνει τελικά και την κοινωνία και τους ίδιους. Μια ρύθμιση που είναι βιώσιμη και για τον οφειλέτη και επικερδής για την τράπεζα είναι πάντα προτιμότερη από μακροχρόνιες εκκρεμότητες και πλειστηριασμούς με χαμηλή απόδοση. Η χώρα μας έχει αφήσει πίσω τις λογικές της οριζόντιας ανακούφισης.
Η σημερινή κυβέρνηση, με σχέδιο και υπευθυνότητα, μπορεί να θεσμοθετήσει μια νέα γενιά ρυθμίσεων, όπου η καλή πίστη και η συνεργασία θα αποτελούν προϋπόθεση και ανταμοιβή. Η ρύθμιση με κριτήριο τη συνέπεια είναι δείγμα ώριμης δημοκρατίας και οικονομικής σοβαρότητας – αρχές που υπηρετεί σταθερά η Νέα Δημοκρατία
* Η Αφροδίτη Νέστορα ειναι δικηγόρος, πολιτευτής Α’ Θεσσαλονίκης ΝΔ