Οι γκρίζες εξελίξεις στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό

του Κωνσταντίνου Ζέρβα*, [email protected]

 

Να ξεκινήσω με τη χαρά μου που σήμερα η κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης έχει βρει ένα γρήγορο βηματισμό. Αν και θα μπορούσε η διοίκηση του να αποδώσει τα εύσημα στη δουλειά που έγινε από τις προκάτοχες της: η διαιτησία, οι απαλλοτριώσεις, η πρόοδος στις αρχαιολογικές εργασίες, η ολοκλήρωση των μελετών εφαρμογής, η μεταφορά του μετροπόντικα είναι εργαλεία που βρήκε έτοιμα. Σ’ ένα τέτοιο έργο καμιά διοίκηση δε χτίζει από το μηδέν. Και μάλλον οι σημερινοί διοικούντες δε θα ήθελαν στα πανηγυρικά εγκαίνια μετά από 2-3 χρόνια να ακούσει από τους –τότε- διαδόχους τους ότι «καλά που ήρθαμε εμείς και τέλειωσε το έργο»!

Στο αισιόδοξο όμως τοπίο του έργου τα πράγματα γκριζάρουν επικίνδυνα πλησιάζοντας το σταθμό της Βενιζέλου. Ο σταθμός αυτός είναι η μαύρη τρύπα του έργου φέροντας τη σφραγίδα του Δημάρχου της πόλης και κάποιων ακτιβιστών «θεματοφυλάκων της αρχαίας κληρονομιάς». Τι ισχύει σήμερα και με βάση τα τελευταία δεδομένα;

-Το Μετρό όταν παραδοθεί (το 2020, 2021, 2022;) θα εξυπηρετεί τη διαδρομή Καλαμαριά – Συντριβάνι. Οι σταθμοί Αγ. Σοφίας, Βενιζέλου, Πλ. Δημοκρατίας (Βαρδάρης) και Σιδ. Σταθμός θα είναι εκτός.

-Έχουμε καθυστέρηση πάνω από 4 χρόνια στις εργασίες στη Βενιζέλου λόγω των προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) και των αλλεπάλληλων αποφάσεων του Κεντρικoύ Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ).

-Θα υπάρχει κατάργηση του ενός από τα 2 κλιμακοστάσια εξυπηρέτησης του σταθμού. Ένας κεντρικός σταθμός θα εξυπηρετείται από ένα μόλις κλιμακοστάσιο καθώς ο σχεδιασμός για την «ανάδειξη» των αρχαιοτήτων δεν «χωράει» και τα δύο.

-Ό,τι αρχαίο βρεθεί παράπλευρα της εκσκαφής και κάτω από αυτήν θα μπαζωθεί ή θα αποσπασθεί. Ο Γ. Μπουτάρης δήλωσε άλλωστε δημόσια ότι …«και η κεφαλή του Μεγ. Αλεξάνδρου να βρεθεί δε θα μας σταματήσει»!

-Οι μελέτες ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί ούτε από ΚΑΣ, ούτε από Αττικό Μετρό, υποθέτω ούτε και από τις διαχειριστικές και ελεγκτικές αρχές.

-Συζητείται η μονοδρόμηση της Εγνατίας Οδού στο ύψος της Βενιζέλου. Η δύσκολη τεχνικά εκσκαφή με τη διατήρηση in situ των αρχαιοτήτων απαιτεί διεύρυνση του εργοταξίου και συρρίκνωση της κυκλοφορίας. Αντιλαμβάνεσθε την περαιτέρω επιβάρυνση της περιοχής.

-Ουδείς μπορεί να προβλέψει το χρονοδιάγραμμα των ανασκαφών και της ολοκλήρωσης του σταθμού.

-Η επιπλέον δαπάνη με βάση την τελευταία απόφαση του ΚΑΣ, φημολογείται ότι θα προσεγγίσει τα 80 εκατομμύρια ευρώ.

Είναι πλέον προφανής η ζημιά που προκάλεσαν οι ενέργειες του κ. Δημάρχου και της ομάδας των ακτιβιστών, που βρήκαν δυστυχώς ευήκοα ώτα στη σημερινή διοίκηση και κυβέρνηση. Και αυτό φαίνεται ακόμη πιο καθαρά αν συγκρίνουμε με τη λύση που είχε επιλεγεί πριν το βομβαρδισμό του έργου με τις προσφυγές στο ΣτΕ, και της επικοινωνιακής καταιγίδας αρχαιολαγνείας. Σύμφωνα με εκείνη:

-Υπήρχε λύση για απόσπαση και επαναφορά κατά 85% περίπου των αρχαιοτήτων. Και μάλιστα από το ίδιο συνεργείο που μετέφερε τις Καρυάτιδες από τον Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης.

-Θα είχαν ήδη ολοκληρωθεί οι ανασκαφές και με πιθανά (σημαντικά) ευρήματα της ρωμαϊκής και ελληνιστικής περιόδου που θα επέτρεπε η μέθοδος της ανασκαφής με απόσπαση.

-Το κόστος θα ήταν στο υποπολλαπλάσιο (πιθανότατα και μόλις στο 1/10).

-Το ΣτΕ με την τελευταία απόφαση του απέρριψε της αιτιάσεις του κ. Δημάρχου και των συνοδοιπόρων του θεωρώντας ως νόμιμη την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων.

-Το έργο του Μετρό θα παραδίδονταν ολόκληρο (από Σταθμό έως Καλαμαριά) και όχι κολοβό και σε δόσεις!

Οι εξελίξεις κατέδειξαν λοιπόν ότι ήταν λανθασμένη η απόσυρση της προσφυγής στο ΣτΕ του Τεχνικού Επιμελητηρίου και άλλων φορέων της πόλης κατά της σημερινής λύσης πριν λίγους μήνες. Το να είσαι καλόπιστος και συναινετικός σε τέτοια θέματα είναι μάλλον προς όφελος των ακραίων.

Στο δια ταύτα όμως, και επειδή πρέπει κάποια μέρα και σύντομα το έργο να λειτουργήσει σωστά και η πόλη να ανασάνει, να τονίσω ότι υπάρχει η λύση της εφαρμογής της προηγούμενης απόφασης του ΚΑΣ για απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων. Υπάρχει η μελέτη, η τεχνογνωσία και η προοπτική λειτουργίας ενός σταθμού ΚΑΙ μουσείου ΚΑΙ μετρό σε λογικά πλαίσια χρόνου και κόστους.

Οι πολιτικοί άρχοντες της πόλης μάλλον δεν έχουν κατανοήσει το συνολικό μέγεθος της ζημίας. Κάνω ύστατη έκκληση στον αρμόδιο Υπουργό Υποδομών να «ζυγίσει» όλα τα δεδομένα: τον κοινωνικό αλλά και πολιτικό αντίκτυπο στην πόλη, και να πάρει τη σωστή απόφαση. Έχει αποδείξει ότι έχει την κρίση. Ελπίζω να έχει και την τόλμη. Ποτέ δεν είναι αργά για τη σωστή απόφαση. Το ΚΑΣ προφανώς δεν είναι θεματοφύλακας της ιστορίας, ούτε ένα όργανο με απερίσπαστες και αδέκαστες αποφάσεις. Κρίνει κατά περίπτωση και a la carte. (Να σας θυμηθώ τις αποφάσεις του για το Ελληνικό;).

Και εντέλει θα ήθελα κάποιοι να ζητήσουν συγγνώμη. Όχι από μένα και κάποιους …«αρχαιο-αναίσθητους» που είχαμε τεθεί εξαρχής κατά όλης αυτής της «πρωτοβουλίας», και όπως αποδεικνύεται ταλαιπωρίας του έργου, αλλά από την ίδια την πόλη και τους κατοίκους της.

* Ο Κ. Ζέρβας είναι πολιτικός μηχανικός και Δημοτικός Σύμβουλος του Δήμου Θεσσαλονίκης

No Comments Yet

Comments are closed