Ερωτήσεις και απαντήσεις για κοινό τραπεζικό λογαριασμό και κατασχέσεις μισθών και συντάξεων από την εφορία

Παππάς Χρήστος Γ.

του Χρήστου Γ. Παππά

Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω. Μ.Δ.Ε Αστικού, Αστικού Δικονομικού & Εργατικού Δικαίου. Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Δανειοληπτών & Προστασίας Καταναλωτών Βορείου Ελλάδος.

Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία (άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του Ν.5638/1932, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ΝΔ 951/1971 και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 124 περ. Δ στοιχ. Α του ΝΔ 118/1973), προκύπτει, ότι ο καθένας από τους δικαιούχους χρηματικής κατάθεσης σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό, είναι δικαιούχος του συνόλου των χρημάτων που κατατέθηκαν στο λογαριασμό αυτό και μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς τη σύμπραξη των λοιπών συνδικαιούχων.

Αντιστοίχως, η Τράπεζα δικαιούται να δεσμεύσει ποσά από έναν τέτοιο λογαριασμό έναντι απαίτησης που τυχόν έχει κατά ενός εκ των συνδικαιούχων.

Επομένως, σε περίπτωση που διατηρείτε με άλλο άτομο κοινό λογαριασμό σε τράπεζα και ο συνδικαιούχος έχει οφειλές προς την τράπεζα αυτή, τότε η τελευταία δικαιούται να πάρει όλα τα χρήματα που βρίσκονται στον λογαριασμό, χωρίς να ενδιαφέρει νομικά η εσωτερική σχέση μεταξύ των συνδικαιούχων, δηλαδή σε ποιον «ανήκουν» πράγματι τα χρήματα αυτά. Έτσι, εφιστάται η προσοχή ειδικά στην συνήθη περίπτωση όπου ηλικιωμένοι συμπολίτες μας έχουν τις αποταμιεύσεις τους σε κάποιο τραπεζικό λογαριασμό με συνδικαιούχο κάποιο τρίτο πρόσωπο – συνήθως τέκνο τους. Αν ο συνδικαιούχος έχει οφειλές προς την τράπεζα, τότε η καθιερωμένη βόλτα προς την τράπεζα για ενημέρωση του βιβλιαρίου μπορεί να κρύψει την δυσάρεστη έκπληξη να έχουν εξαφανιστεί τα χρήματα από τον λογαριασμό.

  • Διατηρώ κοινό λογαριασμό με ένα άλλο άτομο. Μπορώ να αναλάβω όλα τα χρήματα του λογαριασμού χωρίς την σύμπραξη του έτερου δικαιούχου ;

Όπως είδαμε και παραπάνω, ο καθένας από τους δικαιούχους χρηματικής κατάθεσης σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό, είναι δικαιούχος του συνόλου των χρημάτων που κατατέθηκαν στο λογαριασμό αυτό και μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς τη σύμπραξη των λοιπών συνδικαιούχων. Επομένως, μπορείτε να αναλάβετε το σύνολο των χρημάτων που βρίσκονται στον λογαριασμό αυτό, ακόμη και αν κατά την εσωτερική σας σχέση με τον συνδικαιούχο τα χρήματα αυτά «ανήκουν» κατά το ήμισυ μόνο σε σας ή ακόμη και «ανήκουν» εξ ολοκλήρου στον συνδικαιούχο.

Έχει κριθεί από τα Δικαστήρια ότι μια τέτοια ενέργεια ΔΕΝ είναι ποινικό αδίκημα (δεν συνιστά δηλαδή υπεξαίρεση). Η μόνη νομική μορφή άμυνας του έτερου δικαιούχου του λογαριασμού θα είναι στην περίπτωση αυτή να ασκήσει αγωγή κατά του συνδικαιούχου του που ανέλαβε ολόκληρο το χρηματικό ποσό από τον λογαριασμό και να ζητήσει να του αποδοθεί το μερίδιο του.

  • Μπορεί το Δημόσιο να κατάσχει τον μισθό ή την σύνταξη μου από τον τραπεζικό λογαριασμό που κατατίθενται ;

Ναι, υπό προϋποθέσεις και πάντοτε έως ένα μέρος του μισθού ή της σύνταξης.  Ειδικότερα, ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Ν. 356/1974) δίνει το δικαίωμα στο Δημόσιο να κατάσχει μέρος του μισθού ή τις σύνταξης ενός μισθωτού ή συνταξιούχου, όπως ειδικότερα προβλέπεται και ορίζεται στο άρθρο 31 του νομοθετήματος αυτού.

Σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο εξαιρούνται από την κατάσχεση οι μηνιαίοι μισθοί και οι συντάξεις ύψους έως χιλίων Ευρώ (1.000,00€), ενώ στις περιπτώσεις που υπερβαίνουν το ποσό αυτό επιτρέπεται η κατάσχεση επί του 1/2 του υπερβάλλοντος ποσού των χιλίων (1.000) ευρώ και μέχρι του ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ, καθώς και επί του συνόλου του υπερβάλλοντος ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.

Πρακτικά λοιπόν, κάθε φορολογούμενος που χρωστά ληξιπρόθεσμη οφειλή στο Δημόσιο προστατεύεται από το μέτρο της κατάσχεσης για ποσό μέχρι 1.250,00€ που έχει κατατεθειμένο σε έναν τραπεζικό λογαριασμό του, καθώς επίσης και για το μηνιαίο ποσό του μισθού ή της σύνταξής του μέχρι το όριο των 1.000,00€. Εξάλλου, για ποσά από 1.000€ έως 1.500€, το Δημόσιο μπορεί να κατασχέσει το ½ του ποσού που ξεπερνάει τα 1.000€. π.χ. σε περίπτωση μισθού ή σύνταξης ύψους 1.400€, το Δημόσιο μπορεί να κατασχέσει το μισό των 400€ ευρώ, δηλαδή 200€. Για ποσά μεγαλύτερα των 1.500€, το Δημόσιο μπορεί να κατασχέσει όλο το ποσό που ξεπερνάει τα 1.500€ συν 250€ που αντιστοιχούν στο ½ των 500€.

Ο κανόνας συνεπώς είναι ότι μέχρι 1000€ μισθό ή σύνταξη δεν επιτρέπεται καμία κατάσχεση. Από 1000€ έως 1500€ επιτρέπεται η κατάσχεση του ½ του ποσού που ξεπερνάει τα 1000€ και για μισθούς ή συντάξεις άνω των 1500€ κατάσχεται όλο το ποσό που ξεπερνάει τα 1500€.

Μεγάλο ζήτημα ανακύπτει και θέλει επομένως πολλή προσοχή η περίπτωση που υπάρχει συνδικαιούχος στον τραπεζικό λογαριασμό όπου κατατίθεται η σύνταξη ή ο μισθός. Το Δημόσιο θεωρεί ότι εάν ο συνδικαιούχος αυτός έχει χρέη προς το Δημόσιο και δεν έχει δηλώσει και ο ίδιος τον συγκεκριμένο λογαριασμό ως ακατάσχετο, μπορεί να κατάσχει ελεύθερα έως και το ½ του ποσού που κατατίθεται στον λογαριασμό αυτό, ακόμη και αν η σύνταξη ή ο μισθός ανέρχονται σε ποσά πολύ χαμηλότερα των 1000€ ! Μπορεί δηλαδή μια συνταξιούχος να λαμβάνει μια πενιχρή σύνταξη των 400€ και να έχει συνδικαιούχο στον τραπεζικό λογαριασμό την κόρη της. Αν η κόρη έχει χρέη προς την εφορία και δεν έχει δηλώσει τον συγκεκριμένο λογαριασμό ως ακατάσχετο (π.χ. επειδή έχει δηλώσει ως τέτοιον έναν δικό της προσωπικό λογαριασμό μισθοδοσίας), τότε το Δημόσιο θα θεωρήσει ότι στην κόρη ανήκουν τα 200€ εκ των 400€ που μπαίνουν στον λογαριασμό και θα τα κατάσχει. Η δε μητέρα θα μείνει με τα 200€ να περάσει τον μήνα της και η τράπεζα θα νίπτει τας χείρας της καθώς απλώς θα εκτελεί την εντολή της εφορίας.

Στο σημείο αυτό δέον να υπομνησθεί και τονιστεί το αυτονόητο γεγονός ότι με την κατάθεση του ποσού της σύνταξης ή του μισθού σε έναν τραπεζικό λογαριασμό δεν παύει ο χαρακτηρισμός και η αιτιολογία της κατάθεσης να είναι η σύνταξη ή ο μισθός. Ήτοι, η σύνταξη ή ο μισθός δια της καταβολής της από τον συνταξιοδοτικό φορέα ή τον εργοδότη σε τραπεζικό λογαριασμό δεν αποβάλλουν τον χαρακτήρα τους ως ακατάσχετη παροχή ούτε μεταβάλλονται ξαφνικά σε ελευθέρως κατασχετέα κατάθεση των τυχόν συνδικαιούχων, αλλά παραμένουν να συνιστούν την σύνταξη ή τον μισθό του κύριου δικαιούχου που προστατεύονται από την κατάσχεση και πόσο δε μάλλον όταν κατατίθενται σε λογαριασμό τραπέζης που έχει δηλωθεί ως ακατάσχετος.

Προς το παρόν οι αρμόδιες υπηρεσίες της φορολογικής διοίκησης δεν πείθονται από τα παραπάνω αυτονόητα επιχειρήματα και συνεχίζουν την παράνομη πρακτική τους.

Μέχρι να λυθεί οριστικά το ζήτημα αυτό, η μόνη πρακτική λύση και συμβουλή για τους ενδιαφερόμενους είναι είτε να βγουν από συνδικαιούχοι τυχόν τρίτα πρόσωπα που έχουν χρέη προς το Δημόσιο είτε οι τυχόν συνδικαιούχοι να δηλώσουν τον ίδιο λογαριασμό στην Α.Α.Δ.Ε. ως ακατάσχετο.

 

Χρήστος Γ. Παππάς, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω, Μ.Δ.Ε Αστικού, Αστικού Δικονομικού και Εργατικού Δικαίου, Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Δανειοληπτών και Προστασίας Καταναλωτών Βορείου Ελλάδος

Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Θεσσαλονίκης με την παράταξη «ΝΑΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ» του Κωνσταντίνου Ζέρβα

No Comments Yet

Comments are closed