ΑΡΘΡΟ: Η Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία

Του Χρ. Μπαχτσετζή

Με το διεθνή όρο Occupational Safety and Health εννοούμε την «Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία» (ΑΥΕ) επί λέξει. Τι περιλαμβάνει όμως αυτός ο όρος; Ποια η σημασία για τις εταιρίες; Τι εκπαίδευση χρειάζεται κάποιος για να ασχοληθεί με αυτόν τον τομέα;

Αρχικά, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αναφέρουμε ότι η Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία, οφείλει και πρέπει να αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της εκάστοτε εταιρίας, επιχείρησης και οργανισμού, ανεξαρτήτως τομέα δραστηριοποίησης. Η προαγωγή της ασφάλειας και υγείας των προσώπων που δραστηριοποιούνται στο εργασιακό περιβάλλον της κάθε επιχείρησης είναι καθοριστική, δεδομένου ότι τα άτομα αυτά βρίσκονται ενώπιον ορισμένων κινδύνων, άλλοτε μεγαλύτερων και άλλοτε μικρότερων. Κάθε κίνδυνος, ασχέτως μεγέθους και ζημιάς που μπορεί να προκαλέσει σε ένα ή και περισσότερα άτομα, έχει αρνητικό αντίκτυπο τόσο στην υγεία του ίδιου του τραυματία όσο και στην εταιρία αυτή καθ’ αυτή, καθώς έμμεσα χάνει από την αποδοτικότητά της, έχοντας μειωμένο εργατικό δυναμικό, λόγω του ατυχήματος.

Όπως αναφέρει και η Ευρωπαική Επιτροπή (2011) τα θέματα που αφορούν στην Εργασιακή Ασφάλεια και Υγεία αποτελούν σημαντικό μέρος της Διαχείρισης Ποιότητας, της Διαχείρισης Κινδύνου αλλά και της Eταιρικής Kοινωνικής Eυθύνης (ΕΚΕ). Κατά την έννοια αυτή, τομείς που αφορούν στην ΑΥΕ πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο κάθε διαδικασίας διαχειριστικής ανάπτυξης, δηλ. της εταιρικής στρατηγικής, του ανθρώπινου δυναμικού και της οργανωτικής ανάπτυξης.

Με ποιους τρόπους μπορεί, όμως, να οχυρωθεί μια εταιρία έναντι σε πιθανούς κινδύνους; Οι βασικοί άξονες είναι τέσσερις και θα τους αναφέρουμε επιγραμματικά. 1. Πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα διαχείρισης Ασφάλειας και Υγείας (Health and Safety Management System) το οποίο βοηθά την επιχείρηση να ετοιμάσει μία πολιτική διαχείρισης τέτοιων συμβάντων, να έχει ένα σχέδιο δράσης ανάλογα με τους πιθανούς κινδύνους που ελλοχεύουν, να ολοκληρώσει με τη βοήθεια και της βιβλιογραφίας μία λίστα καλών πρακτικών για τη σωστή διαχείριση της κρίσης καθώς και να μπορεί να ελέγχει συνεχώς αν συμβαδίζει η εταιρία με τις νομοθεσίες που είναι ενεργές αναφορικά με ατυχήματα και κινδύνους στο εργασιακό περιβάλλον. 2. Πρέπει να γίνεται τακτική αναγνώριση πιθανών κινδύνων από τον Υπεύθυνο ή τον Τεχνικό Ασφαλείας (Hazard Identification). 3. Να γίνεται από το ίδιο άτομο ή και από εξωτερικούς ελεγκτές εκτίμηση ρίσκου στο εργασιακό περιβάλλον (Risk Assessment). 4. Ύπαρξη επαρκών μέτρων για τον έλεγχο του ρίσκου (Risk Control Measures) τα οποία θα είναι έτοιμα ανά πάσα στιγμή που θα χρειαστεί να λειτουργήσουν για να περιοριστεί ο κίνδυνος που μπορεί να εμφανιστεί. Σε αυτόν τον τομέα συμπεριλαμβάνεται η κατάλληλη εκπαίδευση εργαζομένων αλλά και των ίδιων των στελεχών μίας εταιρίας, για να μπορούν να ληφθούν αποφάσεις με γνώμονα τον περιορισμό των κινδύνων ή την άμεση ανταπόκριση σε πιθανά συμβάντα, και όχι με οποιαδήποτε άλλα κριτήρια (οικονομικά ή μη).

Οι δυνατότητες εξειδικευμένης εκπαίδευσης στελεχών στο συγκεκριμένο τομέα είναι ιδιαίτερα περιορισμένος στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει η δυνατότητα σπουδών σε Μεταπτυχιακό και Διδακτορικό επίπεδο, στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το οποίο βρίσκεται στη Λευκωσία, και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο εδώ και χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. To Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Επαγγελματική Ασφάλεια και Υγεία δίνει τη δυνατότητα σε Πτυχιούχους: Πολυτεχνικών Σχολών, Θετικών Επιστημών, Ψυχολογίας, Διοίκησης Επιχειρήσεων, Επαγγελμάτων Υγείας, Επιστημών της Αγωγής κτλ οι οποίοι έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για εργοδότηση ως Σύμβουλοι Ασφάλειας και Υγείας να μελετήσουν σε βάθος, να αναπτύξουν τις ερευνητικές και μαθησιακές τους δυνατότητες στον τομέα. Με δεδομένο το γεγονός ότι η νομοθεσία περί ασφάλειας και υγείας υποχρεώνει τους οργανισμούς Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα να εργοδοτούν ή να συνεργάζονται με κατάλληλα καταρτισμένο άτομο, με δεδομένο το γεγονός ότι η ειδικότητα Ασφάλειας και Υγείας περιγράφεται ως ένα από τα επαγγέλματα που θα έχουν ζήτηση κατά τα επόμενα χρόνια σε μία οικονομία ανάπτυξης και σύννομη με τη ευρωπαϊκή αλλά και την εσωτερική νομοθεσία της κάθε χώρας. Οι πτυχιούχοι του προγράμματος, θα μπορούν να εργοδοτηθούν ως Υπεύθυνοι Ασφάλειας και Υγείας σε οργανισμούς δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, θα έχουν καλύψει όλες τις γνωστικές περιοχές όπως αυτές περιγράφονται από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας για να αιτηθούν να εγγραφούν ως ΕΞΥΠΠ (Σύμβουλοι Εξωτερικών Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης). Για εκπαιδευτικούς δίνει όλο το απαραίτητο υπόβαθρο για την διδασκαλία του μαθήματος «Αγωγή Υγείας».

Το επίπεδο των Διδακτορικών Σπουδών δίνει τη δυνατότητα για εξειδίκευση ανώτατου επιπέδου που μπορεί να οδηγήσει στην ανάληψη καθηκόντων σε καίριες διοικητικές θέσεις μέσα στο επιχειρησιακό περιβάλλον ενός οργανισμού ή/και στην ενασχόληση του κατόχου του Διδακτορικού σε ακαδημαϊκές θέσεις σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ευρωπαϊκής ¨Ένωσης.

* Υπ. Διδάκτορας Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου

Ερευνητής του Κέντρου για τον Κίνδυνο, την Ασφάλεια και το Περιβάλλον (CERISE)

Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

No Comments Yet

Comments are closed